Feed on
టపాలు
వ్యాఖ్యలు

సచీదేవి గారి వ్యాఖ్యలో “వెలికి తీద్దాం ఓకనాటి ప్రాభవం; తెలుగువారమని గర్వంగా చాటుదాం” అన్నవాక్యం స్పుర్తితో, నాటి పరిస్థితులకి, నేటి సమకాలీన రాజకీయలకి దర్పణం పట్టిన ‘వేములపల్లి శ్రీకృష్ణ’ గారి రచన 

“చేయెత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా!” ఇక్కడుంచుతున్నాను. ముఖ్యంగా చివరి రెండు పద్యాలు గమనించండి,  ప్రస్థుతం ప్రభలుతున్న ప్రాంతీయవాదనికి అచ్చుగుద్దినట్లు సరిపొతున్నాయి.

చేయెత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా!

గతమెంతో ఘనకీర్తి గలవోడా!

సాటిలేని జాతి - ఓట మెరుగని కోట

నివురుగప్పి నేడు - నిదురపోతుండాది

జైకొట్టి మెల్కోలుపు తెలుగోడా!

గతమెంతో ఘనకీర్తి గలవోడా!               || చేయెత్తి || 

వీర రక్తపుధార - వారబోసిన సీమ

పలనాడు నీదెరా - వెలనాడు నీదెరా

బాలచంద్రుడు చూడ ఎవడోయి!

తాండ్ర పాపయ్య గూడ నీవొడూ!            || చేయెత్తి || 

కాకతీయ రుద్రమ, మల్లమాంబా, మొల్ల

మగువ మాంచాల నీతోడ బుట్టినవాళ్ళే

వీరవనెతలగన్న తల్లేరా!

ధీరమాతల జన్మభూమేరా!                   || చేయెత్తి || 

నాగర్జునుడికొండ, అమరావతీ స్థూపం

భావాల పుట్టాలో - జీవకళ పొదిగావు

అల్పుడను కావంచు తెల్పావు నీవు!

శిల్పినని చాటావు దేశదేశాలలో!             || చేయెత్తి || 

దేశమంటే మట్టి కాదన్నాడు

మునుషులన్న మాట మరువబోకన్నాడు

అమర కవి గురజాడ నీవాడురా!

ప్రజల కవితను చాటి చూపాడురా!           || చేయెత్తి || 

రాయలేలిన సీమ - రతనాల సీమరా

దాయగట్టె పరులు - దారి తీస్తుండారు

నోరెత్తి యడగరా దానోడా!

వారసుడ నీవెరా తెలుగోడా!                    || చేయెత్తి || 

కల్లోల గౌతమీ - వెల్లువల కృష్ణమ్మ

తుంగభద్రా తల్లి - పోంగిపొరలిన చాలు

ధాన్యరాసులే పండు దేశానా!

కూడు గుడ్డకు కొదవలేదన్నా!                 || చేయెత్తి || 

ముక్కోటి బలగమోయ్ - ఒక్కటై మనముంటే

ఇరుగు పొరుగులోన - వూరు పేరుంటాది

తల్లి ఒక్కతే నీకు తెలుగోడా!

సవతి బిడ్డల పోరు మనకేలా!                  || చేయెత్తి || 

పెనుగాలి వీచింది - అణగారి పోయింది

నట్టనడి సంద్రాన - నావ నిలుచుండాది

చుక్కాని బట్టారా తెలుగోడా!

నావ దరిజేర్చరా - మొనగాడా!               || చేయెత్తి || 

నవ్వుకుందాము

ఇద్దరు స్నేహుతుల సంభాషణ:

 ”ఎన్నడు లేనిది నువ్వు కర్మ సిద్దాంతాన్ని నమ్ముతున్నవేమిటి?”
“అనుభావపుర్వకముగా తెలుసుకున్నాక నమ్మక తప్పటం లేదు”
“ఏమిటానుభావం?”
“ఇంకేమిటి - పెళ్లి”


డాక్టర్-రోగి సంభాషణ:

“చెప్పండి? ఏమిటి మీ సమస్య?”

“ఏం లేదు! నా భవిష్యత్తు గురించి ఒకటే బెంగ”

“మరేంపర్లేదు! నా దగ్గర మంచి ట్రీట్`మేంట్ వుంది. ఓ సంవత్సరంపాటు తీసుకుంటే చాలు. ఇక నా ఫీజు నెలకి వెయ్యి రుపాయలు చొప్పున అవుతుంది.”

“మీ భవిష్యత్తు సరే! నా భవిష్యత్తు సంగతి ఏమిటని?”


ఆఫిసరు-లేడి కర్క్ మద్య సంభాషణ:”ఆఫిసులో నవలలు చదవటానికా నీకు జీతం ఇస్తున్నది?”"లేదు సార్! ఇది నేను ఫ్రీ గా చదువుతున్నాను”.


మాతృ ఠ??షా దినోత్సవ శుఠ??కాంక్షలు

మాతృభాషాప్రియులందరికీ నా శుభాభినందనలు.

ఓ సలహా!

ఉదయం లేచినప్పటినుండి తిరిగి నిద్రకుపకరించే వరకు ప్రతివక్కరము ఏదో ఒక రకమైన ఒత్తడిని ఎదుర్కొంటునేవుంటాం.  ఆఫీసులో పని ఒత్తడి, ప్రయాణంలో ట్రాఫిక్ ఇబ్బందులు, ఆర్ధకపరమైన, ఆరోగ్యపరమైన సమస్యలు, ఇలా ఎన్నో ఒత్తడిలు ఎదుర్కొనేవారికి చివరికి ఇంటిలో కూడా మనఃశ్సాంతి కరువైతే అంతకన్నా దుర్భర జీవితం మరొకటి వుండదు. అందుకే బయట ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను ఇంటికి మోసుకురాకూడదు.   కాని అది పాటించేవారు తక్కువ.  ఆఫీసులో ఏర్పడిన ఘర్షణ, కోపాలను ఇంటి దగ్గర భార్య మీద ప్రదర్శిస్తారు కొందరు.  మరికొంతమంది తమలో తాము కోపతపాలను అనుచుకొని, బాధను దిగమింగుతు మదనపడిపోతుంటారు. ఇవి రెండూ   కుటుంబవాతావరణాన్ని పాడుచేసేవే. కనుక ఆఫీసు విషయాలను అక్కడే వదిలివేసి, ‘ఇంటి’ విషయాలు, ‘ఇంతి’ విషయాలు వంటబట్టించుకొంటే, సంసార సమతుల్యత కాపాడినవారవుతారు. ఏమంటారు?

ప్రార్ధన

ప్రతి గాలివానకు … ఒక ఇంద్ర ధనుస్సు
ప్రతి కన్నీటికి … ఒక చిరునవ్వు
ప్రతి ఆలోచనకు … ఒక వాగ్దానం
ప్రతి కష్టానికి … ఒక ఫలితం
ప్రతి సమస్యకు … ఒక పరిష్కారం
ప్రతి నిట్టుర్పుకు … ఒక మధురగానం
ప్రతి ప్రార్ధనకు … ఒక దీవెన
ఆ భగవంతుడు అందరికి ప్రసాదించు గాక.

 — ఇది ఒక ఇరిష్ ప్రార్ధన ఆట, నాకు బాగా నచింది, అందుకే బ్లాగులో ఉంచుతున్నాను.

జున్ 4ఆరుద్రవర్దంతి సంధర్భంగా, ఆ మహానుభావుని స్మరించుకుందాం. 
 ఆరుద్ర

 ఆరుద్రఅభ్యుదయకవి, పండితుడు, పరిశోధకుడు, నాటక కర్త, విమర్శకుడు అయిన ఆరుద్రపూర్తిపేరు భాగవతుల శివశంకర శాస్త్రి.   సినీ గీత రచన కాక ఎంతో వైవిధ్యంగల గేయాలు, గేయ నాటికలు, కథలు, నవలలు, సాహిత్య పరిశోధక వ్యాసాలు, వ్యంగ్య వ్యాసాలు, అనేక పుస్తకాలకు పీఠికలు, పుస్తకాలపై విమర్శలు ఏకకాలంలో వ్రాసి మెప్పించన సాహితి ధృవతార ఆరుద్ర. కూనలమ్మ పదాలు, త్వమేవాహం , సినీవాలి, ఇంటింటి పద్యాలు వంటి అనేక కావ్యాలు,  దక్షిణవేదం, జైలుగీతాలు వంటి అనువాద రచనలు,  శ్రీకృష్ణదేవరాయ , కాటమరాజు కథ వంటి కధా రూపకాలు తో పాటు కొన్ని నవలలనూ, మరికోన్ని కథలనూ కూడా రచించాడు. వేమన వేదం, మన వేమన, వ్యాస పీఠం, గురజాడ గురుపీఠం, ప్రజాకళలో ప్రగతివాదులు వంటివి ఆరుద్ర సాహిత్య విమర్శనా గ్రంథాలు.సమగ్ర ఆంధ్ర సాహిత్యం ఆరుద్ర విస్తూత రచన పటిమకు  పరాకాష్ట.    ఆరుద్ర వ్రాసిన కూనలమ్మ పదాలు, ఆయనలోని సాహిత్యఅభినివేశాన్ని, భాషపై పట్టుని పట్టి చూపిస్తాయి. నాకు నచ్చిన కొన్ని

ఆరుద్ర కూనలమ్మ పదాలు

సర్వజనులకు శాంతి

స్వస్తి, సంపద, శ్రాంతి

 నే కోరు విక్రాంతి

ఓ కూనలమ్మ

 

ఈ పదమ్ముల క్లుప్తి

ఇచ్చింది సంత్రుప్తి

 చేయనిమ్ము సమాప్తి

 ఓ కూనలమ్మ

 

సామ్యవాద పథమ్ము

సౌమ్యమైన విధమ్ము

 సకల సౌఖ్యప్రదమ్ము

ఓ కూనలమ్మ   

మధువు మైకము నిచ్చు

వధువు లాహిరి తెచ్చు

పదవి కైపే హెచ్చు

ఓ కూనలమ్మ్ 

కోర్టుకెక్కిన వాడు

కొండనెక్కిన వాడు

వడివడిగ దిగిరాడు

ఓ కూనలమ్మ

 

పాత సీసాలందు

నూతనత్వపు మందు

నింపితే ఏమందు?

ఓ కూనలమ్మ

 

తగిన సమయము చూచి

 తాను వేయును పేచి

 పాలిటిక్సుల బూచి

ఓ కూనలమ్మ

   

సరదాగా

నాకు ఓ మిత్రుడు పంపిన ఈ సరదా ఇ-మెయల్, సరదాగా నా బ్లాగులొ వుంచుతున్నాను. చిత్తగించండి.

  
25 years ago……

         A program was … a television show
         An application was .. for employment
         Windows were….. something u hated to clean
         A cusorused profanity
         A keyboard was …a piano
         Memory was….. something u lost with age
         A CD was… a bank account
         If u unzipped in public u went to jail
         Compress was something u did to garbage
         A hard drive was a long trip on the road
         Log on was adding wood to fire
         A backup happened to your toilet
         A mouse pad was where a mouse lived
         Cut.. u did with scissors
         paste.. u did with glue
         A web was a spiders home
         And a virus was the flu!!

… Times surely have changed

పొలీసు భార్య రాత్రి నిద్రలోంచి లేచి భర్తను లేపింది: “ఏమండోయ్ లేవండి, దొంగ వచ్చాడు పట్టుకోండి” 

పొలీసు భర్త: ” అబ్బా! విసిగించక పడుకోవే బాబు ! డ్యూటిలో లేనప్పుడు కూడా పనేమిటి?”

_____________________________________________________________________ 

పట్నం మకాంమార్చిన పరంధామయ్య భర్యతో: “నేను ఎప్పుడు దుబారా ఖర్చు పెడతానని  నా మీద ఊరికే అరుస్తావు కాని, నేనెప్పుడైనా అనవసరంగా ఒక్క వస్తువైనా కోన్నానా?” 

ఆ అమాయకపు ఇల్లాలు: “చాల్లేండి. ఆ నిప్పులార్పే సిలిండరు కొని చాలకాలమైంది. ఒక్క సారైనా వాడిన పాపానపొయ్యారా? అది దుబారా కాకా మరేంటి?” _______________________________________________________________________ 

చదువురాని నౌకరు యజమాని దగ్గరకు ఉత్తరం తెచ్చి “మావూరి నుంచి మా ఆడది ఈ ఉత్తరముక్క రాయించింది బాబు, కాసంత సదివి పెడతరా?” అని అడిగాడు. సరేనని, యజమాని ఉత్తరం అందుకొని చదవటం మొదలుపెట్టాడు.  అంతలో,  నౌకరు వెనుకనుంచి వచ్చి అతని చెవులు మూసివెయటంతో తెల్లబోయి విషయమేమిటని అడిగాడు. దానికా నౌకరు “మొగుడుపెళ్ళాల విషయంకదా బాబయ్య, పరాయోళ్ళు వింటే బావోదని” సంజయిషి ఇచ్చుకున్నాడు.

____________________________________________________________________

నేను పెళ్ళి చేసుకుంటే ఎంతమంది అబ్బాయిలు బాధాపదతారో తెలుసా?” అంది తానెంతో అందగత్తేనని ఫిలయ్యే సౌందర్య.  మరి అంతమందిని చేసుకోవటానికి మీ అమ్మానాన్నాలు ఒప్పుకుంటారా?” చప్పున అడిగింది ఐశ్వర్య.

_______________________________________________________________________ 

 సార్ ! మేనెజర్ గారు మిమ్మలని రమ్మ న్నారు”  చెప్పాడు అటేండర్, మందుబాబు మాణిక్యంతో.  ఆ! అంతమాటన్నరా? నేను ఆయన్ని బ్రాంది అన్నానని చెప్పు పో  అన్నాడు మాణిక్యం మత్తులో జోగుతు.   _____________________________________________________________________  

చాలసేపటి తరువాత వచ్చిన సిటిబస్ లొనికి తొసుకుంటు వెళ్ళి, వెంబటే తిరిగి దిగిన ఆసామిని చూచి విషయమేమిటని ఆశ్చ్యర్యంతో అడిగాడు దారినపోయె దానయ్య. దానికి ఆ ఆసామి  “మొన్న ఒకరోజున టికెట్ లేకుండా బస్సేక్కానని కండక్టర్ మధ్యలోనే నన్ను బస్ దింపేశాడు. నేను ఉరుకోలేదు, ఈ రోజు వాడికి తగిన శాస్తి చేశాను” అన్నాడు.  ఎమిచేశారు అన్నాడు దానయ్య. ఎంచేశానా ! ఈ రోజు టికెట్ కొని కుడా బస్ ఎక్కలేదు” చేప్పాడు ఆసామి

______________________________________________________________________________

మొక్కుబడి నివాళులు

పత్రికలో ప్రచురించిన, ఎస్.ఎం.సుభాని గారి కవిత లొని ఈకింది extracts మన ముందు తరాలవారిపైన, మారిన మనధోరణికి, మొక్కుబడి నివాళులకి దర్పణంపడుతున్నాయి. అవలోకించండి.   

గాంధి, నెహ్రూ, శాస్త్రి, భగత్‌సింగ్….

పుట్టినరోజు ఎవరిగైనా,

ఆ ఒక్కరోజు సందడే సందడి

దేశమంతా ఒకటే హడావుడి.

మరుగున పడిన విగ్రహాలకు

మార్పులు-చేర్పులు,రంగులు వేసి

మరీ మరమ్మత్తులు.

ఖద్దరు పంచెకట్టి, నెత్తిన టోపి పెట్టిన

నాయకుల నటనలకు జతబడి,అధికారుల అలజడి.

ఎటుచుసినా సభలు-సమావేశాలు,చిందులతో విందులు.

మురిపించే మువ్వన్నెల తోరణాలు

జండా వందనాలు, జతీయ గీతాలాపనలు.

భక్తితో..శ్రద్దాంజలులు, సర్వమత ప్రార్ధనలు. 

మరుసటి రోజు నుండిఎవరి పంథా వారిదే, ఎవరి దందా వారిదే.

తెలుగుదనం

తెలుగువారు తమ వేషభాషలు, సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు, అచార వ్యవహారాలు, ఒక్కటేమిటి, అన్నింటా క్రమక్రమంగా ‘తెలుగుదనం ‘ కోల్పోతున్నారనే విమర్శ ఈ మధ్య సర్వత్రా వినబడుతున్నది. మిగతా అందరు తమ సంస్కృతిని,అచార వ్యవహారాలను నిలబెట్టుకొనే ప్రయత్నం చేస్తుండగా ఒక్క తెలుగువారి విషయం లోనే ఇలా ఎందుకు జరుగుతున్నది? ఇది అందరు ఆలోచిచవలసిన విషయమే కాదు,చర్చించతగిన విషయము కూడా. కాదంటారా?

Older Posts »